I do writing

&

Tien voor twaalf

´Het is tien voor twaalf, tijd om de champagne erbij te pakken!´ roept Gaby.

De tijdsdruk doet iedereen opstaan. Gaby pakt de champagneglazen uit de kast, Sam haalt de champagne uit de koelkast, Mark vult de bakjes met chips bij en Kim belt haar moeder. ´Ik ga haar alvast gelukkig nieuwjaar wensen. Straks liggen alle lijnen plat en dan lukt het niet meer,´ zegt ze.

Thijs bekijkt zijn vrienden glimlachend. De tijd die langzaam wegsijpelt en het idee dat over tien minuten de wereld er compleet anders uitziet maakt iedereen zenuwachtig. Maar voor hem zelf geldt dat niet meer. Of juist wel; voor Thijs is de tijd sowieso bijna op. Het zijn de laatste restjes zand in de zandloper waar hij op leeft.

Zijn moeder moest huilen vandaag. ´Dit zou zomaar onze laatste oud en nieuw samen kunnen zijn. Weet je zeker dat je die door wilt brengen met je vrienden?´

Juist daarom wilde hij dat. Hier heeft niemand het erover. Waarschijnlijk omdat ze het niet onderwerp niet durven aan te snijden. Bang om iets verkeerd te zeggen, bang voor zijn emoties en die van henzelf. Hier vergeten ze het liever en daarom is hij hier. Maar natuurlijk ook omdat zijn vrienden niet weten hoe ernstig zijn situatie is. Thijs heeft zijn huisgenoten niet verteld dat de tumoren weer gegroeid zijn en dit keer wel op zo´n snelheid en tot zo´n grootte dat de druk op zijn hersenpan extreem snel toeneemt. Thijs wil zo min mogelijk denken aan het feit dat hij dood gaat ook al is dat bijna onmogelijk. De tumoren in zijn hoofd kan niemand zien, je kan ze niet eens voelen door zijn schedel heen. En toch loopt hij rond met tikkende tijdbommen in zijn hoofd. Vijfentwintig is hij pas, zijn ze allemaal. Maar voor hem houdt het hier op. Een nieuw jaar inluiden betekent voor hem eigenlijk niets, dat is veel te lange termijn. Hij leeft in de schemering van vandaag en binnenkort want meer tijd is er niet meer.

Hoewel Thijs er niet over wil praten en eigenlijk ook niet aan wil denken komt de gedachte aan de dood steeds vaker in hem op. Hij zal zich moeten voorbereiden op het moment dat hij echt dood zal gaan. Dat is het enige waar hij zich zorgen over maakt. Thijs heeft zich lang schuldig gevoeld tegenover zijn ouders. Door zo jong dodelijk ziek te worden bezorgt hij zijn ouders een levenslang trauma. Hij is boos geweest dat hij zijn leven niet mag afmaken maar dat voelde al heel snel als overdreven zelfmedelijden. Nu is dus de enige vraag wat het betekent om dood te gaan. Hoe zal het voelen om zijn laatste adem uit te blazen?

Dit huis is een toevluchtsoord voor Thijs. Met zijn vieren wonen ze hier: hij, Sam, Mark en Gaby. Vanaf het eerste jaar van hun studie woonden ze hier samen. Ooit waren ze nog pubers die moesten ontdekken hoe voor zichzelf te zorgen. Samen leerden ze pasta koken en een wasmachine bedienen, organiseerden ze heel veel feestjes en studeerden nachtenlang aan de keukentafel. Nu waren ze studenten-af maar geen van de vier was er klaar voor om dit veilige huis te verlaten. Waarschijnlijk zou Thijs de eerste zijn die het huis ging verlaten. Hij weet dat hij ze moet vertellen dat het tijd wordt om afscheid te nemen maar hij weet eigenlijk niet hoe. Zijn huisgenoten waren er voor hem toen hij voor het eerst hoorde dat hij hersentumoren had. ´Hier hebben we bier voor nodig,´ zei Mark bedrukt en stond op om naar de supermarkt te gaan. ´Ik zal voor ons koken,´ mompelde Gaby en liep de keuken in. Sam draaide in stilte een joint en bood hem die aan. Aan het einde van de avond waren ze alle vier het nieuws vergeten en lagen ze stoned en beneveld op de bank. Ze kregen de slappe lach om Forrest Gump die op de TV zo hard rende als hij kon. Kon ik dat maar dacht Thijs. Zo hard als ik kan wegrennen en ontsnappen aan deze boze droom die mijn leven opeens is. Dat was twee jaar geleden en nu was het dan echt zo ver. De laatste maanden had het geleken alsof er niets aan de hand was. Thijs vergat het zelfs sommige dagen als hij niet misselijk was of geen hoofdpijn had. Maar na een week lang knallende koppijn en scans om in zijn hoofd te kijken was er geen twijfel meer, geen ruimte meer voor hoop. Zijn moeder stond erop dat hij terug zou verhuizen naar zijn ouderlijk huis om daar de dood af te wachten maar eigenlijk wilde Thijs zo lang mogelijk hier blijven waar de realiteit soms even niet bestond. Hij wist dat ze gelijk had maar hij probeerde het moment uit te stellen. Hij wist dat de dag dat hij zijn huisgenoten erover zou vertellen hij ook zou moeten vertrekken. Ze zouden hem net zo bezorgd en triest gaan aankijken als zijn moeder nu al doet. Maar wanneer is het goede moment? Misschien in het nieuwe jaar zei Thijs tegen zichzelf en stak een sigaret op. Ik heb nog alle tijd.

 

Gaby stoot Sam aan. ´Je moet het hem echt nu vertellen hoor. Het is nog tien minuten tot middernacht. Je kunt niet het nieuwe jaar met een oud geheim beginnen.´

Sam zucht geërgerd en negeert haar. Gaby is altijd een bemoeial en sinds hij haar zijn geheim heeft verteld laat ze hem niet met rust. Een paar dagen geleden kon hij het niet meer voor zich houden en nam haar in vertrouwen. Ze wonen al jaren met elkaar en hij en Gaby waren eigenlijk al beste vrienden vanaf de eerste dag. Maar zijn diepste geheim had Sam nooit aan Gaby verteld of aan wie dan ook. Nu zij wel wist wat hij probeerde te verbergen bleef ze hem maar onder druk zetten en eigenlijk had hij er spijt van dat hij ook maar iets aan haar verteld had.

Voor Gaby was het iets symbolisch. ´Begin het nieuwe jaar met een schone lei zonder geheimen in dit huis. ´

Maar eigenlijk was dat helemaal niet logisch. Het was een avond als alle anderen. De datum en het jaar zal vanavond veranderen maar feitelijk gezien zijn dat ook maar dingen die bedacht zijn door mensen, de aarde op zichzelf zal geen spat veranderen. Dus waarom zou hij dan opeens zijn hart uitstorten om het huis geheim vrij te maken? Sam verdenkt Gaby ervan dat ze haar sensatiezucht liet spreken in plaats van oprechte bezorgdheid. Gaby´s eigen grootste probleem is eigenlijk dat ze te onopvallend is. Te vaak komt het voor dat maar weinig mensen haar opmerken ook al draagt ze altijd opvallende kleurige kleding en heeft ze elke paar weken een andere haarstijl. Het enige moment dat mensen haar echt zien is als Gaby roddelt over anderen. Sam weet niet precies waarom hij zulke goede vrienden met haar is. Misschien omdat ze allebei een rol spelen in het leven in plaats van zichzelf, bang om gekwetst te worden.

Sam weet al zijn hele leven dat hij homo is. Hij kan zich niet herinneren ooit geïnteresseerd te zijn geweest in meisjes. Hij heeft er ook nooit een geheim van gemaakt en schaamt zich er nooit voor. Hij hoefde niet eens uit de kast te komen. Toen hij op zijn twaalfde een voorzichtige toespeling tegen zijn moeder maakte over zijn geaardheid had ze hard gelachen. ´Lieverd, dacht je dat we dat niet wisten?´

Ze had haar schouders opgehaald en gevraagd of hij het net zo voorzichtig zou hebben geprobeerd haar te vertellen als hij hetero was geweest en daarmee was de kous af.

Vriendjes had hij één of twee keer gehad maar achteraf gezien was dat niets vergeleken met het gevoel dat hij nu heeft. Deze verliefdheid is zo overweldigend en nietsontziend dat het hem soms de adem beneemt, letterlijk. Als hij in bed ligt kan hij alleen maar aan hem denken en zich voorstellen hoe ze elkaar zoenen. Hij heeft blonde krullen en zachte bruine ogen die hem verliefd aanstaren. Het doet Sam naar adem happen. Er is geen ontsnappen aan want deze verliefdheid is er alsmaar als een constante schaduw die hem achtervolgt. Het probleem is dat het een onmogelijke liefde is. Want zijn geheime liefde is geen homo en heeft al een vriendin en is notabene zijn huisgenoot en één van zijn beste vrienden. Vanaf de eerste dag dat Sam zijn huisgenoten leerde kennen maakten ze een afspraak met elkaar; ze konden alleen met elkaar samen wonen als ze niet verliefd op elkaar werden. ´Geen drama alsjeblieft,´ had Thijs gezegd. ´Ik ben toch te lelijk en onopvallend,´ had Gaby bitter gelachen.

´Jullie zijn veel te hetero voor mij,´ had Sam gezegd en toen had hij het gemeend. Maar binnen een jaar was hij als een blok voor hem gevallen en er was geen weg terug. Sam herinnert het zich nog goed wanneer het gebeurde. Het was een vrijdagmiddag en er gebeurde niets bijzonders. Ze zaten met zijn vieren onderuitgezakt op de bank. De tentamenweek was net voorbij en iedereen was opgelucht dat het erop zat. Ze toasten met hun blikjes bier op goede cijfers en hij schepte op over het feit dat hij altijd bij de top vijf van zijn jaar zat. ´Ik weet zeker dat ik goede cijfers heb, zoals altijd.´

Hij grijnsde naar Sam en zonder dat Sam het wilde gebeurde het. Die grijns met perfecte tanden en een krullende lippen maakte dat hij als een blok voor hem viel. Het kon niet meer ongedaan worden, die grijns zou hij nooit meer vergeten.

Het zou niets uithalen om tegen een jongen met vriendin te vertellen dat zijn beste vriend verliefd op hem is en dat het geen bevlieging is maar eigenlijk al vier jaar lang zo is. Het is nog geen dag minder geweest, die verliefdheid, het lijkt juist elke dag sterker te worden. Zo sterk dat Sam zich nu afvraagt of hij niet beter kan verhuizen en dit leven en deze vrienden achter moet laten om weer te kunnen ademen en om aan dit verstikkende gevoel te ontsnappen.

Toen hij dat aan Gaby had verteld was ze kwaad geworden. ´Vertel het hem gewoon, dat zal een opluchting zijn in plaats van een heel leven achter te laten en je vriendschap met ons allemaal op te zeggen. Dat zou ook oneerlijk voor ons zijn! En ook super dramatisch trouwens.´

Ze had gelijk maar zijn bekentenis zou de vriendschap ook eindigen. Sam weet zeker dat het leven met zijn vieren nooit meer hetzelfde zal zijn als zijn geheime verliefdheid midden in het daglicht komt te staan. Maar als Sam zo om zich heen kijkt naar zijn drie huisgenoten die druk rondlopen door de kleine huiskamer om klaar te staan voor middernacht beseft hij dat hij dit leven niet achter zich kon laten. Dus de enige andere optie is het hem te vertellen.

´Nog vijf minuten,´ hoort hij iemand zeggen en onzeker staat hij op. Hij kijkt om zich heen en ziet hem de keuken inlopen. Opeens met haast loopt Sam achter hem aan. Er zijn nog vijf minuten over om dit recht te zetten, om een poging te doen het juiste te doen en een bom te leggen onder de verstikkende vriendschap. ´Hey Mark, ik moet je iets vertellen´ zegt Sam.

 

´Okay, doei mam, liefs aan papa,´ zegt Kim in de telefoon. Gaby glimlacht beleefd naar haar als Kim vertelt dat haar ouders hele lieve mensen zijn maar stiekem kan ze haar niet uitstaan. Niet omdat ze jaloers is op Kim of in ieder geval niet omdat zij graag een relatie met Mark wil en daarom Kim niet aardig vindt. Maar meer omdat Kim het evenwicht van de vriendschap van hun vier uit balans brengt. Ze is een buitenstaander en wat betreft Gaby eigenlijk niet welkom om deel uit te maken van de band die zij heeft met de drie jongens. Gaby is er trots op dat deze drie jongens haar beste vrienden zijn en dat zij als enige meisje bij hun groepje hoort. Toen ze de drie ontmoette was het alsof er een wereld openging waar zij tot nu toe nooit de sleutel van gehad had. Gaby had geen idee hoe vriendschap werkte en voelde totdat ze in dit huis ging wonen. Ze was haar hele leven gepest. Het begon in de kleuterklas en was nooit opgehouden tot de dag dat ze de middelbare school verliet. Maar deze drie jongens waren de eersten die haar niet pesten of buiten sloten. Ze hadden haar nooit raar aangekeken, hadden haar nooit geprobeerd pijn te doen en betrokken haar altijd bij hun plannen. Misschien dat Gaby daarom een beetje bezitterig was als het om hen ging, dat durfde ze zelf ook nog best toe te geven.

Als ze heel eerlijk is, begon haar leven eigenlijk pas toen ze hier ging wonen. Alles daarvoor probeert ze sindsdien te vergeten of doet ze af als onbelangrijk. ´Nee, ik had niet echt vrienden maar dat zat me niet dwars hoor, ik vermaak me altijd prima in me eentje,´ zegt ze dan tegen Sam of: ´Sommigen plaagden me wel of maakten grapjes over me maar achteraf gezien waren zij ook alleen maar onzeker en eenzaam en misschien was ik sterk genoeg om dat soort grapjes aan te kunnen.´

Nooit zal Gaby toegeven dat haar pestverleden haar tot in haar ziel heeft geraakt. Als ze in de spiegel kijkt ziet ze de beledigingen op haar voorhoofd geschreven en naakt durft ze zichzelf nauwelijks te zien omdat ze haar oud-klasgenoten nog hoort lachen in de gymzaal om haar dikke witte buik. De enige oplossing die Gaby had kunnen bedenken om aan haar pesters te ontkomen was onzichtbaar worden. Ze zei niets meer en begon zelfs langzamer te bewegen zodat iedereen zowat vergat dat ze er was, zelfs leraren vergaten daardoor haar aanwezigheid en ze hoefde nooit meer iets voor de klas te zeggen. Toen ze Mark, Sam en Thijs ontmoette en ze na een paar weken doorhad dat geen van hen geïnteresseerd was in haar te beledigen of pijn te doen begon ze zich te ontspannen. Eerst had ze het zelf niet eens door maar langzaamaan begon Gaby het onzichtbaar zijn los te laten en eindelijk de kleding te dragen die ze mooi vond en haar haren te laten knippen zoals ze in tijdschriften had gezien. In feite had ze haar leven aan die drie jongens te danken ook al hadden zij niet eens door wat voor belangrijk werk ze hadden gedaan.

Misschien dat Gaby daarom een beetje bezitterig is en de levens van haar huisgenoten obsessief volgt en hen probeert te helpen waar ze maar kan. Thijs is ziek en bijna alle dagen kookt Gaby voor hem. Sinds hij ziek is probeert ze zo gezond mogelijk te koken ondanks klachten van hemzelf. Mark werkt in de twee bars die haar oom bezit in het centrum en toen Mark op zoek was naar werk maar niet echt iets kon vinden stelde Gaby hem voor aan haar oom. En dan is er natuurlijk nog Sam. Hij is haar beste vriend en sinds ze weet van zijn verliefdheid heeft ze zo goed als ze kon geprobeerd hem advies te geven. Ze hoopt dat ze het goede advies heeft gegeven anders zal hij haar nooit vergeven en dat zal zij niet overleven.

 

Mark kijkt op en ziet zijn huisgenoot Sam tegen de muur leunen. Hij weet niet waarom maar Sam kijkt anders naar hem dan normaal en zegt: ´ik moet je iets vertellen.´

´Okay,´ antwoordt Mark terwijl hij de keukenkastjes open en dicht doet op zoek naar meer wijnglazen want er zijn niet genoeg champagneglazen voor iedereen.

´Schiet je wel op lieverd,´ roept Kim naar hem vanuit de keuken.

Over vijf minuten begint het nieuwe jaar maar voor het eerst is Mark er bang voor. Vorig jaar was hij nog bezig met het afmaken van zijn studie Europese studies en had hij nog het gevoel dat de wereld aan zijn voeten lag. Achteraf gezien leefde hij in een droomwereld waar ondanks een economische crisis bedrijven altijd op zoek zijn naar mensen als hij; hoogopgeleid, slim en hardwerkend. Meer dan je best kan je niet doen zei zijn moeder altijd en daar had Mark altijd op vertrouwd. Nu voelde dat naïef. Na meer dan zes maanden solliciteren was de realiteit hard en grijs. Hij had zichzelf de afgelopen tijd moed ingepraat en elke keer een nieuwe deadline gesteld. Als ik over twee weken nog geen baan heb gevonden dan ga ik een uitkering aanvragen, hield hij zichzelf elke keer voor. Maar het zou voelen als een afgang. Alleen een mislukkeling moet van een uitkering leven, niet slimme mensen zoals hij. Vijf jaar lang was Mark een hele goede student, hij behoorde tot de top tien van zijn jaar. Hij wist heus wel dat het niet de richting met het meeste succes op de arbeidsmarkt was, zoals men dat noemde, maar anderen zeiden juist dat een universitaire studie altijd deuren opende bij bedrijven en dat het niet zoveel uitmaakt of je nou politicologie, nederlands of latijns amerikaanse studies hebt gestudeerd.

Nu maakt het niet meer uit of hij de verkeerde studiekeuze heeft gemaakt of niet. Na zes maanden lang leven van zijn opgespaarde geld en ondertussen diensten draaien in twee verschillende bars heeft Mark de bodem van zijn put bereikt. Hij moet terug verhuizen naar zijn moeder´s huis omdat hij de huur niet meer kan betalen. Zijn moeder woont een uur met de trein hier vandaan en zijn salaris bij de twee verschillende bars waar hij werkt is niet genoeg voor een treinabonnement dus hij zal een ander baantje moeten zoeken. Mark heeft zijn huisbaas al ingelicht en die heeft hem tot de vijfde gegeven om te verhuizen. Hij heeft het alleen zijn huisgenoten en Kim nog niet verteld. Hij voelt zich schuldig tegenover zijn huisgenoten. Ze zouden met een vreemde moeten gaan samenwonen en hij zou het evenwicht van hun vriendschap uit balans brengen. Maar als hij heel eerlijk is zal het ook een opluchting zijn om niet meer te hoeven aanzien dat de rest wel gelijk een baan heeft gevonden na hun studie. Gaby is een veelgevraagde freelance journalist en Sam heeft een goede baan als advocaat. En Thijs, nou ja Thijs is ziek. Voor hem gelden nog andere regels tot hij beter wordt en van die kanker af is. Hij zal ze allemaal missen maar misschien het zal een verademing zijn om te stoppen met doen alsof.

Tegenover Kim voelt Mark vooral schaamte. Twee jaar waren ze al samen en ze had eens gezegd dat ze vooral op hem viel omdat hij zo ambitieus was en dat ze naast hem alle vertrouwen in de toekomst heeft omdat hij voor haar zal zorgen. De afgelopen maanden had Mark gedaan alsof hij niet echt op zoek was naar een baan, alsof hij het wel even lekker vond om rustig aan te doen na al dat studeren van de afgelopen jaren. Al een paar keer had Kim tegen hem gezegd dat ze hoopte dat hij toch wel snel op zoek ging naar een ´echte´ baan. Nu moet hij haar vertellen dat niets van dat alles was gelukt en dat zijn geld op is. Hij weet zeker dat ze hem zal dumpen. Misschien niet gelijk maar toch zeker binnen de komende twee maanden. Werkeloos zijn is gewoon niet sexy en bij je moeder een uur hiervandaan wonen al helemaal niet

´Ik moet je iets vertellen,´ zegt Sam tegen hem en Mark staakt met het zoeken naar glazen. Hij zucht en zegt: ´ik jullie ook.´

´Jullie?´

´Jullie drie. Ik ga verhuizen.´

´Waar naartoe?´ vraagt Sam verbaasd.

´Terug naar mijn moeder.´

´Waarom?´

Dit is het moment om eerlijk te zijn. ´Nog twee minuten! Schiet nou op Mark,´ roept Kim vanuit de woonkamer. Het moment is voorbij.

´Dat leg ik je nog wel uit. Wat wilde jij zeggen?´   

Sam kijkt hem ongemakkelijk aan. ´We hadden een pact om nooit op elkaar verliefd te worden, wij vieren, maar dat is me niet gelukt.´

´Hoezo?´
´Ik ben verliefd op jou,´ zegt Sam dan plompverloren.

´Gelukkig nieuwjaar!!´

Het geplop van champagneflessen, rinkelende glazen en het nieuwe jaar is gearriveerd.

´Mark, de glazen!´ Kim staat nu in de keuken en kijk verbaasd naar Sam en Mark. ´Gelukkig nieuw jaar schatje,´ zegt ze terwijl ze Mark zoent. ´Kom naar de woonkamer jongens.´

 

´Gelukkig nieuwjaar!´ Gaby omhelst Sam en kijkt hem vragend aan maar Sam kan alleen maar verward zijn schouders ophalen. ´Kom, een toast met zijn allen,´ zegt Gaby dan en ze klinken de champagneglazen tinkelend tegen elkaar. Er is even een bedrukte stilte tussen hen.

´Kom op jongens, het is een nieuw jaar. Dat is goed toch?!´

´Ik ga dood,´ zegt Thijs dan. Ze kijken hem alle drie verschrikt aan. ´De tumoren zijn gegroeid. Het kan nu elk moment gebeuren. Sorry, ik had het jullie eerder willen vertellen.´ De stilte duurt lang en wordt alleen onderbroken door het gesnik van Gaby. Niemand weet iets te zeggen.

´Ik ga verhuizen,´ vertelt Mark dan en hij besluit eerlijk te zijn. ´Ik kan maar geen baan vinden en het werk in de bar is niet genoeg om van te leven dus ik moet weer terug naar mijn moeder om in ieder geval huur te besparen.´

´Oh Mark, wat balen voor je.´ Gaby slaat een arm om hem heen en ze veegt de tranen van haar wangen.

´Ach het is niets vergeleken met wat Thijs moet doormaken,´ zegt Mark en Thijs glimlacht.

´Je hebt gelijk, het is niet te vergelijken. Ik zou liegen als ik niet zou zeggen dat ik liever jouw problemen heb maar dat maakt het niet minder moeilijk voor jou.´

Mark kijkt onzeker naar Kim maar zij glimlacht alleen maar naar hem. Hij kan zien dat het een gemaakte glimlach is, ze zal nooit ruzie met hem maken in het openbaar. ´Waarom heb je me hier nooit iets over verteld? Ik wist helemaal niet dat je geldproblemen hebt,´ zegt ze. Maar voordat Mark kan antwoorden zegt Sam: ´Het lijkt erop dat dit een moment van eerlijk zijn is. Dus zal ik het ook maar zeggen; ik ben verliefd op Mark.´

Het is even stil en Thijs kijkt verbaasd naar Sam. ´En Mark ook op jou?´ vraagt hij.

Sam schudt zijn hoofd. ´Nee, hij is nog steeds hetero.´

´En heeft een relatie met mij,´ voegt Kim verbaasd toe. ´Wat gebeurt er allemaal vanavond? Wat is er allemaal aan de hand?´  

Ze kijken elkaar alle vier beteuterd aan. ´Het wordt geen makkelijk jaar voor ons,´ constateert Mark en ze schudden allemaal hun hoofd.

Thijs haalt zijn schouders op en grijnst. ´Op vriendschap dan maar.´

´We hebben meer champagne nodig,´ zegt Gaby en ze pakt een fles. ´Hier, we hebben geen glazen nodig.´

Omstebeurt nemen ze een slok en kijken elkaar glimlachend aan. Het is een nieuw jaar.