Dear diary...

&

De cultuurshock

Op een dag voelde ik het opeens; Bolivia was mijn tweede thuisland geworden. Ik weet niet precies waarom het die dag zo voelde, het was een dag als alle anderen maar sindsdien voelt het wel zo. Misschien omdat ik er al vijf jaar woon en men zegt dat echt integreren in een nieuw land drie tot vijf jaar duurt. Of omdat ik met een Boliviaan getrouwd ben of omdat ik me hier nu een toekomst met kinderen kan voorstellen. Misschien heb ik eindelijk geaccepteerd dat dit land onder mijn huid is gekropen en het me nooit meer zal laten gaan.

Maar sinds ik dat voel ben ik me ook bewust van de lange reis die ik emotioneel heb doorgemaakt om hier aan te komen en ik realiseerde me dat er verschillende fases of niveaus in zaten. Ik probeerde het te googelen en kwam concepten als de expatcurve en cultuurshockfases tegen en  ik dacht, laat ik er zelf (natuurlijk!) ook iets over schrijven! De volgende fases zijn geheel en alleen gebaseerd op mijn eigen ervaring. Ik kon er  5 definiëren:

 

  1. De arrogante ‘dat doe ik wel ff’ fase. Dat was vooral voordat ik naar Bolivia vertrok en nog geen idee had waar ik aan begonnen was. Deze fase was van erg korte duur. Ik had vooral veel zin om een nieuw land te ontdekken en op avontuur te gaan.
  2. De ‘OMG waar ben ik aan begonnen’ fase. Die diende zich al snel aan en duurde voor mijn gevoel ook lang. Alles in Bolivia is op het begin moeilijk; papierwerk, banen, het verkeer en dan heb ik het nog niet eens gehad over het ziek zijn na het drinken van water, verkeerd eten of tropische muggenziektes (zoveel verschillende varianten bestaan er, dat vertelt de GGD je niet!). Maar dat is het begin. Moeilijker was toen ik de meeste zaken wel een beetje op de rit had; een baan, een plek om te wonen, wat vrienden en ik me nog steeds niet op mijn plek voelde. De eenzaamheid begon. Want het was niet thuis, de werkcultuur is echt anders, het was moeilijk om een echte nieuwe vriendschap op te bouwen en ik vond het eten nog steeds niet echt lekker.
  3. De ‘ik haat dit land’ fase. Ook deze heeft best een tijdje geduurd en liep ook wel over in de tweede en soms de vierde fase dus misschien valt het achteraf allemaal ook wel mee. Maar ik was vaak gefrustreerd. Ik vond dat de Bolivianen er niets van snapten en dat alles hier idioot georganiseerd was. Dat hier elke dag weer de zon op komt en ondergaat is echt een wonder want voor de rest loopt niets hier normaal of zoals het hoort. Als iemand me in die tijd vroeg hoe ik vond om in Bolivia te wonen had ik moeite om een diplomatiek antwoord te produceren. Ik kwam niet verder dan ´het is anders dan Nederland´.
  4. De euforische ‘wereldburger’ fase. Op een middag zat ik achterop een motor bij iemand en we praatten over de nationale politiek. De zon scheen, ik had een leuke dag op werk gehad en keek uit naar een feestje die avond. Op dat moment besefte ik dat ik een leven had opgebouwd in dit land en dat het allemaal lekker ging. Ik was hier nu thuis en voelde me geen buitenstaander meer. Het was me gelukt, ik was geïntegreerd!
  5. De realistische ‘wereldburger’ fase. Inmiddels is Bolivia zoals ik al zei mijn tweede thuis. Ik kan nu beide kanten van het land zien en het accepteren. Het is een andere maatschappij waar de dingen anders gaan en daar zitten voor- en nadelen aan. Ik voel me geen buitenstaander meer, meestal niet tenminste want een echte Boliviaanse word ik nooit. Gefrustreerd ben ik nog steeds soms maar dat overkomt me ook vaak als ik in Nederland ben. De dingen gaan nou eenmaal niet altijd zoals gepland!

 

Ik denk dus dat ik inmiddels wel de expatcurve heb doorgemaakt en de cultuurshockfases heb doorlopen. Gelukkig maar want het kost veel energie! En erger nog, ik besef dat je dit proces altijd door moet als je op een nieuwe plek gaat wonen. Als we morgen naar een ander land verhuizen begin ik weer van voor af aan en zal ik vast heel arrogant denken dat ik dat wel ff doe want ik heb het al een keer eerder gedaan. Maar zo werkt het niet denk ik, behalve dan dat ik bij een tweede keer me bewuster zal zijn van de verschillende fases en voorbereid ben dat ik me zal voelen zoals die bewuste fases voelen! Voorlopig blijf ik nog even in Bolivia om te genieten van het gevoel dat het voor nu gelukt is!

Veel liefs, Adinde

My diary